Opstookprotocol vloerverwarming: zo stookt u na het infrezen op

De vloerverwarming ligt erin, de verdeler hangt aan de muur en het is koud buiten. De verleiding is groot om de thermostaat meteen hoog te zetten. Doe dat niet. Een dekvloer met vloerverwarming moet rustig wennen aan warmte. Dat doet u met een opstookprotocol: een vast schema waarin de watertemperatuur in kleine stappen omhoog gaat, een tijd gelijk blijft en daarna net zo rustig weer omlaag gaat.

In dit artikel leggen we uit waarom dat nodig is, hoe zo’n schema eruitziet en wat er anders is na infrezen dan bij een nieuw gestorte dekvloer. Belangrijk vooraf: dit is algemene uitleg. Het protocol van uw installateur, de leverancier van de dekvloer of de fabrikant van de vulmortel gaat altijd voor. Bij Vartech lopen we het opstookprotocol bij de oplevering samen met u door, aan de verdeler.

Wat is een opstookprotocol?

Een opstookprotocol (vaak samen met een afkoelprotocol) is een stappenplan voor de eerste keer verwarmen van een vloer met vloerverwarming. Het gaat uit van de watertemperatuur die de verwarmingsinstallatie naar de vloer stuurt, de aanvoertemperatuur, en niet van de temperatuur op uw kamerthermostaat.

Het doel is tweeledig:

• Spanningen voorkomen. Een dekvloer zet uit bij warmte en krimpt bij afkoeling. Gaat dat te snel, dan ontstaan spanningen die tot scheuren of onthechting kunnen leiden.
• De vloer gecontroleerd laten drogen. Zeker een nieuw gestorte dekvloer bevat nog vocht. Rustig opstoken helpt dat vocht gelijkmatig te laten verdwijnen voordat de vloerafwerking erop gaat.

Opvallend: scheuren ontstaan volgens de praktijkrichtlijnen meestal niet tijdens het opwarmen, maar tijdens het afkoelen. De afkoelfase is dus net zo belangrijk als de opwarmfase.

Wanneer moet u een opstookprotocol volgen?

• Na het storten van een nieuwe dekvloer over vloerverwarming op draadmatten. Een cementgebonden dekvloer wordt bij voorkeur niet binnen 28 dagen opgewarmd, zodat hij eerst sterkte kan opbouwen. Voor anhydrietvloeren gelden de wachttijden van de leverancier.
• Na het infrezen en dichtsmeren van vloerverwarming in een bestaande vloer. De dekvloer zelf is dan al jaren oud en droog, maar de vulmortel in de sleuven en eventuele nieuwe tegellijm of egaline zijn vers. Ook dan stookt u rustig op, volgens de aanwijzingen van de producten die zijn gebruikt.
• Vóór het leggen van de vloerafwerking. Het protocol wordt bij voorkeur doorlopen vóórdat tegels, pvc, laminaat of parket worden gelegd. Veel vloerleggers vragen hier ook naar.
• Na lange stilstand. Heeft de vloerverwarming lang uit gestaan, bijvoorbeeld na een zomer met koeling of na een verbouwing, dan brengt u de vloer opnieuw geleidelijk op temperatuur.

Een voorbeeldschema

Hieronder ziet u een veelgebruikt voorbeeld uit de praktijkrichtlijnen voor dekvloeren met vloerverwarming. Het gaat uit van een ruimte van ongeveer 15 °C bij de start. De temperaturen zijn watertemperaturen op de installatie.

De kern van dit schema:

1. Start met een watertemperatuur van ongeveer 20 °C, of hooguit 5 °C boven de temperatuur van de ruimte.
2. Verhoog de watertemperatuur elke 24 uur (of langer) met 5 °C.
3. Ga niet hoger dan 40 °C watertemperatuur. Hogere temperaturen geven een duidelijk groter risico op scheuren en onthechting.
4. Houd de maximale temperatuur minstens 24 uur vast.
5. Verlaag daarna elke 24 uur met 5 °C tot u weer bij de starttemperatuur bent.
6. Heeft u de tijd, herhaal de cyclus dan. Meerdere rondes geven de dekvloer extra rust.

Na het infrezen: wat is anders?

Bij ingefreesde vloerverwarming is de situatie gunstiger dan bij een vers gestorte dekvloer. De bestaande vloer heeft zijn krimp al lang achter de rug. Toch geldt ook hier: geen schokken.

• Wacht de droogtijd van de vulmortel af. Hebben we de sleuven dichtgesmeerd, dan volgt u de droogtijd die bij dat product hoort voordat u gaat stoken.
• Bouw daarna rustig op. Gebruik hetzelfde principe: kleine stappen, niet boven de 40 °C watertemperatuur, en net zo rustig weer omlaag.
• Stem af met uw vloerlegger. Gaat er parket of pvc op, dan wil de vloerlegger vaak weten of het protocol is doorlopen en wat de vochtigheid van de ondergrond is. Leg het schema daarom vast.

Hoe het infrezen zelf in zijn werk gaat, en wanneer een nieuwe dekvloer de betere keuze is, leest u in infrezen of een nieuwe dekvloer.

Opstoken met een warmtepomp of cv-ketel

Het protocol gaat over watertemperatuur, dus u stelt het in op de warmtebron of op de vloerverwarmingsunit.

• Cv-ketel. Een ketel levert vaak veel warmer water dan de vloer nodig heeft. De pompunit bij de verdeler mengt dat terug naar een lagere temperatuur. Stel de mengtemperatuur stap voor stap in volgens het schema.
• Warmtepomp. Een warmtepomp werkt al op lage temperaturen. Veel warmtepompen hebben een aparte functie om een dekvloer gecontroleerd te drogen of op te stoken. Gebruik die functie volgens de handleiding van de fabrikant, of laat de installateur dat doen.
• Koeling. Kan uw systeem ook koelen? Zet dan de afkoelfase netjes door en ga niet in één keer van verwarmen naar koelen. Meer over koelen leest u op vloerkoeling.

Wilt u meer weten over de combinatie van vloerverwarming met een warmtepomp, kijk dan op vloerverwarming en warmtepomp.

Uit de praktijk: vijf fouten die we vaak zien

1. Meteen op 50 °C of hoger. Snel warm, maar de kans op scheuren neemt flink toe.
2. Afkoelen vergeten. De verwarming in één keer uitzetten na het maximum is precies het moment waarop het mis kan gaan.
3. Kamerthermostaat in plaats van watertemperatuur. Het protocol draait om de aanvoertemperatuur, niet om de 20 °C op uw thermostaat.
4. De vloer afdekken tijdens het opstoken. Kleden, folie of bouwmateriaal op de vloer houden warmte en vocht vast. Houd de vloer vrij.
5. Groepen dichtzetten. Zet alle groepen op de verdeler open, zodat de hele vloer gelijkmatig meedoet. Bij oplevering laten we zien hoe de flowmeters op de verdeler werken. Lees meer over de vloerverwarmingsverdeler.

Na het protocol: normaal gebruik

Is het protocol doorlopen en ligt de vloerafwerking erop, dan stookt u verder op lage temperatuur. Vloerverwarming werkt het prettigst met een vrij constante instelling. Milieu Centraal adviseert bij vloerverwarming geen grote nachtverlaging, omdat de vloer langzaam opwarmt; een verlaging naar 17 à 18 graden is een redelijk uitgangspunt. Houd de oppervlaktetemperatuur in woonruimtes bovendien binnen de comfortgrenzen: Milieu Centraal noemt maximaal 29 °C in woonruimtes en 33 °C in badkamers.

Welke vloerafwerking het beste werkt op vloerverwarming, leest u in welke vloer op vloerverwarming. En hoe u daarna zo zuinig mogelijk stookt, staat in ons artikel over stooklijn en aanvoertemperatuur.

Wat u bij de oplevering van Vartech krijgt

Een goed opstookprotocol begint bij een goede oplevering. Als wij de vloerverwarming hebben aangelegd, lopen we samen met u de volgende punten langs:

• Druk- en lektest. Het systeem wordt afgeperst en op lekkage gecontroleerd voordat we vertrekken.
• Uitleg van de verdeler. We laten zien welke groep bij welke ruimte hoort, hoe de flowmeters werken (0–5 liter per minuut) en hoe u de pomp herkent.
• Uitleg van het opstookprotocol. We bespreken hoe u de watertemperatuur instelt op uw ketel of warmtepomp en welk tempo u aanhoudt.
• Bezemschoon. We laten de ruimte netjes achter, zodat u of uw vloerlegger direct verder kan.

Houd een logboek bij

Schrijf tijdens het protocol per dag op welke watertemperatuur is ingesteld, wat de thermometer op de vloer aangeeft en hoe laat u de stap heeft gezet. Dat kost een minuut per dag, maar heeft twee voordelen. U ziet direct of u op schema ligt, en u kunt de vloerlegger laten zien dat het protocol is doorlopen. Veel leveranciers van tegels, parket en pvc vragen daar namelijk om voordat zij de vloer leggen of garantie geven. Bewaar het schema ook voor later: na een lange periode zonder verwarming gebruikt u hetzelfde rustige tempo opnieuw.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• LAB21: Opstook- en afkoelprotocol voor vloerverwarming in calciumsulfaat- of cementgebonden dekvloeren (pdf)
• Milieu Centraal: Vloerverwarming
• Milieu Centraal: Bespaartips verwarming

Vloerverwarming laten aanleggen zonder gedoe? Vartech freest stofvrij, levert op met druk- en lektest en legt het opstookprotocol aan de verdeler uit. Bereken uw prijs en ontvang binnen 24 uur een vaste all-in offerte.